Duk ayanamsha: wa ya ƙirƙira, yaushe, da me ya

Ardayin ayanamsha da guda da saba ba sau da sabo hanya ce ga warware duk wataƙarar daya. Su ne amsa sau da yawa ga tambayoyin "daga ina za a iya hisaba", kuma kowane amsa yana dogara da tushensa. Mu ga ko waƙare ne wadannan, da wa ya zaɓi kowane.

Ka'ida

Ana iya daɗa zodiak da sama ta hanyoyi biyu. Tropical ana hisabawa daga mahaɗin daidaitowar bazara — wannan mahaɗi yana motsi, saboda haka zodiak na tropical yana ɗaure da yanayi, kuma 0° na Aries koyaushe yana daidai da farko na bazara na astroloji. Sidereal an ɗaure shi da taurari marasa motsi.

Babban bambancin da ke tsakanin su shi ne jujjawar axis: axis na duniya yana ƙirƙira sau a cikin dawira cikin kusan shekaru 26,000, yana ɗauke da mahaɗin daidaitowa tare da shi. A cikin wannan lokacin zodiak yana kanza kusan dakika 50 na arc a shekara, wani kawai digiri daya kowane shekaru 72. Digiri nan da kashi a cikin ƙarar shekaru 2 da suka wuce sifa ne na alamar daya.

Ayanamsha shi ne gefi da ake ɗauke da shi don canza tsayin lissafan tropical zuwa na sidereal. Girminsa yana dogara da wacce mahaɗi marasa motsi aka zaɓi a matsayin sifiri. Akwai hanyoyi da yawa na zaɓi: wani taurari, biyu na taurari, hanyar zuwa tsakiyar Galaxy, plane na equator, ko wani rubutun da ke ɗauke da manyana. Kowane zaɓi yana bayar da girminsa, kuma duka suna "daidai" a cikin aladdar da su take.

Wannan shi ne mabuɗin batun: bambancin tsakanin ayanamsha ba kuskure ba, amma bambancin yarjeje. Saboda haka zaɓi maƙamfi shi ne mafi muhimman sauran da kowane maƙamfi.

Maƙamfan Weda

Wannan ita ce aladdar Indiya, wadda aka ƙarƙi tsarin sidereal a cikin halayarsu ta yanzu. A Indiya, ayanamsha ba wani bayan na astroloji ba, amma wani bangare na astroloji mai ƙarfi: ana amfani da ita don lissafin ayyaman ma'auni, watanni na kalandar, da matsayin ma'aunai domin panchanga.

Lahiri (Chitra Paksha) — maƙamfan asiri na astroloji na Indiya, wanda a yarda masa a matsayin mai ƙarfi kuma wanda aka ƙaure su shi ne tushen kalandar na Indiya. An kira shi da sunan mawaƙarai Surya Siddhanta, wanda manyan sa a koyar da su: Lahiri ya sake lissafin tafiyar rana a cikin zodiak na sidereal ya kuma ya sami tsari da yake daidai da rubuce. Wannan ba tushen da aka zaɓi ba tare da shi ba, amma sakamakon daidaita da tushen asali. Kusan duk lissafan Weda na yanzu suna ɗauke shi, kuma shi ma ne tsoho a cikin wannan gado. Girminsa kusan 23.85° ne shekara 2000.

Lahiri (1940) — wani bambancin maƙamfan ɗaya, wanda aka lissafa shi da kuma don lokaci mai gabatar da shi. Bambancinsa da Lahiri na yanzu shi ne mai gaskiya kaɗan, amma a tsaddan ƙarfin shekaru 20 hakan dabara ce ta musalla, kuma har yanzu ana ta same a cikin tsohon manyana.

Lahiri (VP285) — wani bambancin da aka samu daga lamba 285 a cikin aiki na Venkata Pattabhirama Vridhalakrishna Sharma (VP). Wato mahaɗi na tushen shi ne na Lahiri na ƙarashi, amma lamba an taƙaƙa ta daga wataƙarar da aka zaɓi na ayo kanuwa. Yana da amfani idan ana buƙatar sake yin wannan lissafi.

Lahiri (ICRC) — wani bambancin da aka daidaita da ayo kanuwa na ICRC, wani kawai da ake tafi da shi don matsayin da aka yarda da shi matsayin ma'auni na matsayin rana da wata. Yana bamban da mai ƙarashi a mizan juzu da degiri.

Krishnamurti — ayanamsha da mawaƙarai kuma mai astrolog S. Krishnamurti ya zaɓi. ƙoƙari yaƙa gina maƙamfan ba daga rubuten na Indiya ba, amma daga abubuwa da aka gani na zamaninmu. Shi ya sa aka samu bambancin da ke da gaskiya da Lahiri: kusan 23.7° da 23.85° shekara 2000, wani kawai kusan juzu biyu na degiri. Ga mutane da yawa ba shi da ma'ana, amma a kan iyaka na alamar yana canza sakamako.

Krishnamurti (VP291) — wani bambancin na wannan shawra, wanda aka samu daga wataƙarar da aka zaɓi na ayo kanuwa na VP, tare da lamba 291. A cikin lamarin VP kwanan nan suna tare, kuma bambancin da ke tsakanin 285 da 291 yana nuna cewa matsara ya dogara da wataƙarar bayanai da aka yi amfani da ita sosai.

Raman — maƙamfan da mawaƙarai B. V. Raman ya zaɓi. Yana bamban da nake na Indiya: kusan 22.4° ne shekara 2000, wani kawai kusan digiri daya da kashi kan Lahiri. Sakamako shi ne matsayin wata a cikin zodiak na sidereal yadda Raman ya nuna yana bamban da naki, kuma alamar suna bamban sosai. Raman ya yi aiki a cikin tsarin Weda, amma ya dogara da lissafin nasa maimakon manyan na Indiya.

Usha Shashi — maƙamfan da aka suna wa mawaƙarai Usha Shashi. Yana cikin wannan kundi na bambancin na Indiya da aka yi ta hankali: yana daidai da aladdar na Indiya a cikin hanya, amma yana da darajarsa ta kansu, kuma a cikin batun mai ƙarfi alamar ba ta daidai da Lahiri.

Djwhal Khul — maƙamfan da yake zuwa daga aikin mawaƙarai na Indiya na yanzu Djwhal Kul. Yana daga cikin ƙoƙarin da aka yi na baya don samu girmi daga abubuwan da aka gani maimakon daga rubuce. Yana cikin kundi daya da Usha Shashi: tsarin Indiya, tushensa na kansa.

Yukteshwar — maƙamfan da ke da alaka da sunan Sanyaana Yukteshwar. Yana cikin cikin ayanamsha na Indiya "mai sabo" da tsofi da suka bamban da mai ƙarashi. Darajarsa kusan 22.5° ce shekara 2000, wani kawai kuma tafi bamban da Lahiri na Indiya.

J.N. Bhasin — maƙamfan mawaƙarai Janakiran Narayan Bhasin. Wataƙarar ƙoƙari ce ta Indiya don lissafar ayanamsha a kanta. Yana cikin wanda bambancin darajoyin ya isa digiri daya da kashi, wani kawai babu yarjeje a kan girmi na asali a cikin aladdar na Indiya.

De Luce — maƙamfan da aka suna wa mai bincike na yanzu De Luce. Ana wallafa shi a matsayin girmi "da aka ƙawo dawo", wanda aka samu ta hanyar kwatanta tushen asali na tarihi. Yana tsaye shi shi kawai domin haka shi ne ƙoƙari na dawo baya kan abin da ake amfani da shi a wani lokaci na tarihi, ba a lissafa yanzu ba.

Maƙamfan na Yamma

Fagan-Bradley — maƙamfan asiri na astroloji na sidereal na Yamma. R. Bradley ya yi amfani da shi a farkar shekaru 20, kuma kafin hakan mawaƙarai mai bincike V. Fagan. Girminsa kusan 24.0° ne, wani kawai kusan 0.2° kan Lahiri na Indiya. Wannan shi ne mafi muhimmi: idan kana karanta wataƙarar daga Yamma, kusan tabbaci ciki akwai Fagan-Bradley, kuma alamar su za su bamban da na Indiya da kusan alamar daya ga wasu mutane.

Aldebaran (15 Tau) — tushen ban ban da ba ta da kyau: maimakon mahaɗi na asali na ƙarashi, an zaɓi a nan wasu jerin yawa na matsayin taurari Aldebaran. Wannan misali mai ƙarƙurin ayanamsha da aka daɗa wa kawai ga taurari daya ta hanyar lamarin yanzu, ba ga tsohon rubuce ba. Yana da amfani don kwatanta da abubuwan da aka gani.

Maƙamfan na Babiloniya da na Tsoha

Astroloji na Babiloniya ita ce reshen da ya fi gaske, wanda daga baya ya rungume astrolojin Yamma da kowane tsarin lissafin alamar na Yamma. Yadda yake ƙaure zodiak ba ya daidai da na Indiya ba, kuma saboda haka ayanamsha a nan ma suna da nasu kansa.

Hipparchos — maƙamfan na Grece na tsofa wanda yake zuwa daga mawaƙarai na ƙarfin shekaru 2 KK. Wannu ce ƙoƙari da farke na bayyana jujjawar axis a cikin tsarin lissafi: Hipparchos ya kwatanta matsayin taurari da abubuwan da aka yi tun da bani kuma ya ƙimatar jigawar su. Mabuɗin shi ne cewa Hipparchos ya sa wannan wataƙara, kamar yadda Indiyawa suka sa, amma sau da shekaru daya da kashi kafin da aladdar ta Yamma ta kawo ta cikin tsari da aka iya amfani.

Sasanidi — maƙamfan na Persia na lokacin Sasanidi, shekaru 3 zuwa 7. Mawaƙarai na Persia sun tsara gado daga Babiloniya da Indiya, tare da kuma yadda ake lissafa alamar. Wannan ayanamsha tana sake gina abin da ake yarda da shi a cikin Iran na Musulmi kafin manyan na Indiya sun manta da makarantu na gari.

Mwezi wa Valens — yana da alaka da aladdar da aka suna wa Valens, marubuttrin na "Astronomia" na zamanin tsoha. Tambayar game da wa ya ƙirƙiri wannan rubutun da abin da yake ƙaƙkwaba shi a ciki har yanzu tana cikin gardama tsakanin masu tarihi na astroloji; kuma saboda haka ayanamsha tana ɗauke sunan marubuttrin a matsayin suna na sharuɗɗi.

Babiloniya (Kugler 1), Babiloniya (Kugler 2), da Babiloniya (Kugler 3) — bambancan ukur da daga aikin Otto Kugler, wanda ya sake gina tsarin Babiloniya daga kankantonni (tablets) na ƙasa. Lamba tana nufin karatu ko kuma lokaci da aka ƙaƙkwaba rubutun asali: Kugler ya gano wasu kankantonni na Babiloniya suna daidai da jimawa, yayin da wasu suka bayar da wataƙarar da ba tare da ita ba. A ƙarshe an san cewa akwai lokaci dabara na gani ba kuskure ba, kuma ukur yana gaskiya fiye da ƙayyawa guda.

Babiloniya (Huber) — sake gina daga ayukan Paul Huber, wanda ya mayar da hankali kan tantanawar lokacin abubuwan da aka gani na Babiloniya. Yana bamban da bambancan Kugler saboda yana dogara da tsayin lokaci mai tsauri.

Babiloniya (ETPSC) — wani bambancin da yake zuwa daga shirin binciken saƙo a Jami'ar Edinburgh. Wannan shi ne mai sauƙin girmi na Babiloniya da aka yarda da shi a cikin binciken kimaniya da tarihi na yanzu.

Babiloniya (Britton) — sake gina daga aikin Stephen Britton, ƙoƙarin tarihi na astrolojin tsofa. Yana cikin wannan kundi tare da Huber, amma yana da wataƙarar lokaci da aka ƙaƙkwaba abubuwan asali da aka gani.

Maƙamfan na Indiya da ke dogara da rubuce

Ba kayan lissafan da aka gani ba ne, amma sake yin abin da aka rubuta a cikin tsohon rubucen Sanskrit. Bambancin da ke tsakanin su shi ne bambancin tsakanin rubuce, ba tsakanin abubuwan da aka gani ba.

Surya Siddhanta — yana dogara da wani rubutun da ke da wannan suna, "Surya Siddhanta", wanda kansa ake ɗauka shi a matsayin tsohon ƙarar astroloji da suka tsara a cikin aladdar Sanskrit. Maƙamfan yana sake yin tafiyar rana da aka bayyana a cikin wannan rubutun.

Surya Siddhanta (Jua la Wastani) — bambancin da ake ɗauke mahaɗin tushen ba daga tafiyar rana a kanta ba, amma daga matsayinta na matsakafo ba. Bambancin shi ne cewa rana ta gaske tana tafi a cikin duk da sauri mai saɓo ba, kuma za ka iya bin matsayi na gaske ko bin na matsakafo. Waƙannan ne yarjeje guda da aka yi a cikin rubutun daya.

Aryabhata — yana dogara da "Aryabhatiya", wanda ke cikin shi ka'idar dai na Surya Siddhanta amma yana da wataƙarar tafiya da manyana. Aryabhata ya yi rayuwa a cikin ƙarfin shekaru 6, kuma tsarinsa yana bamban sosai da Weda na baya.

Aryabhata (Jua la Wastani) — bambancin "Jua la Wastani" dai kamar yadda ya bayyana a sama, amma don wataƙarar Aryabhata.

Aryabhata (522 BK) — an daɗa shi ga lokacin da aka ƙaƙkwaba rubutun, wanda daga shi ne aka fara sake gina. Maana haka ce: ilimin ya tara da hankali, kuma saboda haka wasuƙarar rubutun da suka yi ba da yawa suna iya ganin cewa wannan lokaci ne mafi a yi amfani da shi.

SS Revati — "Tsarin Sanskrit" (SS) yana nufin daidaitaccen na Indiya, kuma Revati daya daga nakshatra, wani kuma muƙamu na ƙarshen duk da ke canza shi zuwa tsakiyar kasuwa da aka yi amfani da shi a matsayin tushen a cikin aladdar na Indiya. Maƙamfan an ɗaure shi ga wannan mahaɗi.

SS Chitra — bambancin da aka daɗa ga Chitra, nakshatra na biyu. Wato mahaɗi na tushen ba dayan da na Revati ba, kuma saboda haka girmi na jigawa za ya bamban.

Chitra Halisi — wanda ake nema "halisi" yana nufin cewa ana bin tafiyar rana a cikin duk na gaske ba na matsakafo ba, wani kuma aka yi la'akari da bambancin da akwai tsakanin duk da da sararin tazawa na duniya. Idan aka yi bambancin da kyau sosai, shi ne dalilin da aka keƙuke da sauya musalla a cikin wannan lamarin.

Revati Halisi — wannan shawra, amma don tushen a kan Revati.

Pushya Halisi — yana dogara da nakshatra na uku, Pushya, tare da daidaitawa a kan duk na gaske.

Mula Halisi — yana dogara da Mula, nakshatra na fuci. Mula shi ne mahaɗi da ke haɗu duk na kasuwa da equator na sama a cikin aladdar na Indiya.

Sheoran Halisi — bambancin da ke da alaka da sake gina na yanzu na tsarin alamar na Indiya, wanda aka ƙara da bayyana zuwa gefin da ke tsakanin duk da da sararin tazawa na duniya. Wannu ba maƙamfan na ƙarashi ba, amma ƙoƙari na yanzu na daidaita tsarin Indiya da tsarin jujjawar axis na yanzu.

Maƙamfan na taurari da na Galaxy

Wani kundi aƙewa, kuma watakita mafi ban shaɗewa. Anan sifiri na alamar ba a daɗa shi ga taurari ko kuma ga wani rubutun ba, amma ga tsarin da karkashin Galaxy kadai zuwa tsakiyarta ko zuwa plane na equator da ita. Dalilin yana kyau: idan ka son mahaɗi na tushen wanda yake cikin hali na "taurari" da yawa, ka zaɓi jimawa mafi girma da tsofi.

Tsakiyar Galaxy 0° Sag — an daɗa sifiri ga hanyar zuwa tsakiyar Galaxy, wanda a cikin tsarin tropical yana kai kusan 0° na Sag. Suna ma ya zura daga canan. Wannan yana shafi kai tsaye lambobi biyu: bambancinsa da Lahiri ya isa digiri uku da kashi.

Tsakiyar Galaxy (R. Gilbrand) — bambancin da R. Gilbrand ya lissafa. Bambancin shi ne cewa ya yi amfani da bayanai asali da suka bambanta game da matsayin tsakiya, kuma saboda haka girmi ya bamban ko da yake cewa ra'ayi yana daya.

Tsakiyar Galaxy Mula (Wilhelm) — lissafin da Wilhelm ya yi, wanda ya dogara da matsayin tsakiya a cikin tsarin Mula. A mance na cikakken shi ne cewa ba tushen kawai yake canza ba, amma mahaɗin ƙara da shi ma.

Tsakiyar Galaxy (Cochrane) — sake gina da Cochrane ya yi shi da kanta. Lissafin da aka yi shi shi kanta na ukur kan wannan hanyar ya bayar da kimaruku guda da suka kama amma ba tare da su ba, kuma wataƙarar gaskiya na ganiɗin da kimarar kwanciyar ruɗudu take.

Equator na Galaxy (IAU 1958) — sifuri ba shi ne a tsakiya ba, amma a plane na equator na Galaxy a taƙaƙƙan da aka tsara shekara 1958. Wannu yarjeje ne da bamban da kowansa: ba mahaɗi ba amma plane.

Equator na Galaxy (Halisi) — bayyana da ke bambanta tsayin gaski na plane na Galaxy da na matsakafo. Bambancinsa yana cikin kimarar juzu da degiri.

Equator na Galaxy (Mula) — yana dogara da equator, amma a cikin tsarin lissafi na Indiya.

Equator na Galaxy (Fiorenza) — lissafin da Fiorenza ya yi. Ra'ayi yana wanda na IAU, amma yana da wataƙarar da aka zaɓi na lissafai asali da suka bambanta.

Hadafan Galaxy (Mardyks) — mafi ban damuwa: anan an zaɓi sifiri ne don ya sa equator na Galaxy da equator na duk su daidaita, wani kuma ana neman bayani daga sharin cewa waɗai sune jimawa sabida duka guda ne. Wannan shi ne ginin da ba a daɗa shi ga wani abu ba, amma ga rabin da ke tsakanin waɗai guda.

Lokaci

Mauduwa uku a cikin wannan lamarin ba ayanamsha ba daidai, amma lokutan tushen. Bambancin da ke tsakaninsu ba a cikin aladda ba, amma cewa shihe ne shekarar da ake ɗauva ta matsayin farko a lissafin tsawon ingiladi.

J2000 — lokacin 1 Janairu 2000.0, wanda ake nema "maƙuri na matsayi". Wannan shi ne daidaitaccen ga tsohon manyana: duk lissafai ana janar da su zuwa wannan lokacin, kuma tafiya tsakanin lokaci tana lissafa shi a wuri.

J1900 — wannan ma dai ga farkar shekaru 20. Har yanzu ana same shi a cikin tsohon ayo kanuwa da abubuwan da aka gani.

B1950 — lokacin 1950.0 a cikin tsari na FK4, ba a cikin tsarin Julian ba. Bambancin tsakanin B1950 da J1950 kusan juzu biyu na digiri ne, yana fitowa daga bambancin da ke cikin ma'ana na tsarin tushen kanta. Shi ma dalilin da ba a za iya hadiye wasu daidaitawa ba tare ba.

Tebinai Kwatanta

Mauduwa da guda da saba an tara su a cikin wataƙarar ta yadda ake bambanta maƙamfan gaske: mahaɗin tushen, aladda, da lokaci. Ba a sanya kimarar lissafi ba da gangan ba, domin tana dogara da shekarar da kana lissafar da ita da kuma yadda kana fahimtar duk na gaske, saboda haka abin da za a kwatanta ba kimarar ba ne amma ka'idar.

Yadda za a Zaɓi

Idan ba ka ta yi tunanin wannan batun sosai ba, ka zaɓi Lahiri: shi ne maƙamfan asiri na astroloji na Indiya, an gina kalandar a kansa, kuma shi ma ne wanda kusan kowane lissafi na sidereal na yanzu yake ɗauke da shi. Idan ka fito daga astrolojin Yamma, Fagan-Bradley za ta fi dace da kanka, amma kada ka yi alibai idan tushen na Indiya ya ba da alamar dabara.

Abin da ba za ka iyi ba shi ne kwatanta tsare kawai ba tare da cikin sunan maƙamfin da aka yi amfani da shi ba. Kimarar da ba a faɗa waƙansu wataƙamfar maƙamfi ba, tana kai kowane lokaci zuwa ga kammatarin da ba gaske ba cewa tushen daya ya yi kuskure.

Abin da za ka tuna shi shi ne: bambancin tsakanin maƙamfan shi ne bambancin yarjeje, ba bambancin gaskiya ba. Duka suna nuna wataƙarar ɗabi'a kadai, suna kawai canza mahaɗi na tushen da aka fada.